Overweegt u de vestiging van een crematorium in uw gemeente?

De voorvechters van crematie in de negentiende eeuw hadden onder andere als argument dat cremeren veel hygiënischer en moderner was dan begraven. Nog steeds vinden veel mensen cremeren een eigentijdse laatste bestemming. Ook omdat cremeren minder beslag legt op de schaarse ruimte dan begraven. Een argument dat steeds actueler wordt, naarmate meer begraafplaatsen te kampen krijgen met ruimtekort.

Ten aanzien van het cremeren in Nederland zien we een tweetal in het oog springende ontwikkelingen. Enerzijds heeft het aantal crematies ten opzichte van het aantal begravingen sinds de jaren ’70 een enorme vlucht genomen. Werd in 1970 nog 13,6% van de overledenen gecremeerd, in 1980 was dit percentage gestegen naar 35% en in 1990 was al sprake van 44,4% crematies. In 2008 werd 55,8% van de overledenen gecremeerd. Verwachting is dat deze trend zich voortzet hetgeen betekent dat het aantal crematies in 2020 gemiddeld zo’n driekwart zal uitmaken van het totaal aantal lijkbezorgingen.

Anderzijds ontstaat steeds nadrukkelijker het besef dat een crematorium een belangrijke impuls kan leveren in de verbetering van het kwaliteitsniveau van de begraafplaats en ook positief kan bijdragen aan continuïteit van het beheer en de exploitatie van de begraafplaats. We zien dan ook dat het aantal crematoria in Nederland in de afgelopen jaren aanzienlijk is toegenomen waarbij het veelal gaat om relatief kleinschalige crematoria.

Ten gevolge van deze ontwikkelingen en vanuit de wettelijke verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat begraven mogelijk is stellen gemeenten zichzelf in toenemende mate de vraag wat de mogelijkheden zijn voor de vestiging van een crematorium. Dit leidt ertoe dat Genius Loci steeds vaker de vraag krijgt voorgelegd te onderzoeken in hoeverre het haalbaar is dat binnen een gemeente een crematorium wordt gevestigd.

Verkennend onderzoek
Om inzicht te verkrijgen in de haalbaarheid van een crematorium wordt gestart met een verkennend onderzoek. Daarbij speelt het spreidingsgebied van crematoria in de omgeving een belangrijke rol. Ook demografische factoren zoals het inwoneraantal in het verzorgingsgebied, prognoses van de bevolkingsgroei, het aantal sterfgevallen en de verdeling begraven versus cremeren komen daarbij aanbod.

Op basis van het aantal verwachte crematies in het betreffende verzorgingsgebied wordt onderzocht in hoeverre een nieuwe vestiging van een crematorium leidt tot een verzadiging van de markt.

Onderzoek locaties
De mogelijke locaties voor de vestiging van een crematorium worden inzichtelijk gemaakt en beoordeeld op geschiktheid in termen van bereikbaarheid, afscherming met de omgeving, de afstand ten opzichte van bestaande bebouwing, de mogelijkheden voor parkeergelegenheid en de mate waarin investeringen moeten worden gedaan.

Belangrijk aandachtspunt hierbij vormen de eisen op gebied van hygiëne, veiligheid en het milieu. Ook moet de vestiging van een crematorium binnen het vigerende bestemmingsplan passen. Nabestaanden en belangstellenden hechten veel waarde aan rust, discretie en privacy. Anderzijds willen omwonenden van het crematorium zo min mogelijk overlast ondervinden. Wij maken inzichtelijk op welke wijze de inrichting van het crematorium het beste tegemoet komt aan deze eisen.

Exploitatie en organisatie
Uitgangspunt is dat een crematorium een marktgerelateerde activiteit is die door een private partij wordt geëxploiteerd. Eventueel behoort een gecombineerde exploitatie met een begraafplaats tot de mogelijkheden. Bepalend bij deze mogelijkheid is de gewenste invloed van de gemeente op de begraafplaats en de mate van verzelfstandiging.

Gevolgen komst crematorium
Ervaring leert dat de ontwikkeling van een crematorium resulteert in een schaalvergroting van het aantal asbestemmingen hetgeen positief kan doorwerken op de exploitatie van de begraafplaats. Dit als tegenwicht tegen de terugloop van het aantal begravingen als gevolg van de toename van het aantal crematies. De toenemende behoefte aan asbestemmingen biedt ook kansen om de bestaande voorzieningen kwalitatief op te waarderen. Anderzijds biedt de komst van een crematorium in combinatie met een begraafplaats mogelijkheden tot verbreding en uitbreiding van producten en het dienstenpakket lijkbezorging.

Het resultaat van ons haalbaarheidsonderzoek is een document op basis waarvan u een goed onderbouwde beslissing kunt nemen om al dan niet de mogelijkheid te creëren tot het vestigen van een crematorium binnen uw gemeente.

Enkele referentieprojecten

Volgende >